RD coordinaten omzetten
Reken Rijksdriehoek (EPSG:28992) om naar WGS84 breedte- en lengtegraad, en andersom. Alles gebeurt in je browser, met een nauwkeurigheid van ongeveer 30 centimeter binnen Nederland.
Typ in een van beide panelen. De andere kant werkt direct mee.
RD (Rijksdriehoek)
WGS84 (breedte-, lengtegraad)
Graden, minuten, seconden
Waarom Nederland een eigen coordinatenstelsel heeft
De aarde is een bol en een kaart is plat. Elke projectie moet daarom kiezen wat ze verstoort: oppervlakte, hoek of afstand. Het Rijksdriehoekstelsel is een stereografische projectie die speciaal is ingeregeld op Nederland, zodat vormen en hoeken binnen onze landsgrenzen nagenoeg onvervormd blijven. Dat maakt het uitermate geschikt voor kadastrale kaarten, bestemmingsplannen en civiele techniek.
Het stelsel dankt zijn naam aan de driehoeksmeting waarmee het in de negentiende eeuw is opgezet. De oorsprong ligt bij de Onze Lieve Vrouwetoren in Amersfoort. Om negatieve getallen te vermijden kreeg dat punt niet de waarden 0 en 0, maar X 155000 en Y 463000. Daardoor heeft elke locatie in Nederland positieve coordinaten en zijn X-waarden altijd kleiner dan Y-waarden, wat het makkelijk maakt een verwisseling te herkennen.
Waar je RD-coordinaten tegenkomt
Vrijwel alle Nederlandse overheidsdata gebruikt RD. De Basisregistratie Adressen en Gebouwen, het Kadaster, de Basisregistratie Grootschalige Topografie, het Actueel Hoogtebestand Nederland en de meeste gemeentelijke GIS-systemen leveren coordinaten in dit stelsel. Zodra je die data wilt combineren met iets wat op WGS84 werkt, zoals een GPS-ontvanger, een webkaart of de EXIF-data van een foto, moet je omrekenen.
Andersom komt net zo vaak voor. Een locatie uit een telefoon of uit de EXIF-data van een foto komt binnen als WGS84 en moet naar RD om hem in een gemeentelijk kaartsysteem te kunnen plaatsen.
Veelgemaakte fouten
De meest voorkomende fout is X en Y omdraaien. Binnen Nederland ligt X ruwweg tussen 0 en 300000 en Y tussen 300000 en 630000, dus een X-waarde boven de 300000 klopt zeker niet. De tweede klassieker is de volgorde bij WGS84: in vrijwel alle webkaarten schrijf je eerst de breedtegraad en dan de lengtegraad, maar in GeoJSON en veel GIS-bibliotheken staat de lengtegraad juist voorop.
Let ten slotte op het decimaalteken. Nederlandse software exporteert vaak met een komma, terwijl de meeste kaartdiensten een punt verwachten. Deze tool accepteert beide.
Van coordinaat naar foto, en terug
Een coordinaat vertelt je waar iets is, maar niet wat er te zien is. Werk je andersom, met een foto zonder locatie, dan helpt omrekenen niet. GeoPin bepaalt in dat geval de locatie uit het beeld zelf, door de foto te vergelijken met een index van Nederlandse straatbeelden, en levert het resultaat als WGS84-coordinaten met adres en postcode.
Veelgestelde vragen
Wat is het RD-stelsel precies?
Het Rijksdriehoekstelsel is het officiele Nederlandse coordinatenstelsel, formeel EPSG:28992. Het is een platte projectie met de oorsprong bij de Onze Lieve Vrouwetoren in Amersfoort, die de coordinaten X 155000 en Y 463000 kreeg. Die kunstmatige verschuiving zorgt ervoor dat elke plek in Nederland een positief X- en Y-getal krijgt, wat rekenen met de waarden eenvoudiger maakt.
Hoe nauwkeurig is deze omzetting?
De gebruikte benaderingsformules wijken binnen Nederland ongeveer 30 centimeter af van de volledige datumtransformatie met RDNAPTRANS. Voor kaarten, GIS-werk, adresbepaling en vrijwel elke praktische toepassing is dat ruim voldoende. Voor kadastrale inmeting of NAP-hoogtebepaling moet je RDNAPTRANS zelf gebruiken.
Waarom werkt de omzetting alleen in Nederland?
De formules zijn polynomen die zijn ingeregeld op het Nederlandse gebied. Buiten die grenzen loopt de fout snel op tot tientallen meters of meer. De tool waarschuwt daarom zodra je een punt invoert dat buiten Nederland ligt.
Is X de oost-westas of de noord-zuidas?
X is de oost-westas en Y de noord-zuidas. Dat is de omgekeerde volgorde van hoe WGS84 meestal wordt geschreven, waar de breedtegraad (noord-zuid) eerst komt. Een veelgemaakte fout is X en Y verwisselen, wat resulteert in een punt ergens in de Noordzee of buiten het stelsel.
Worden mijn coordinaten verstuurd?
Nee. De volledige berekening draait in JavaScript in je eigen browser. Er gaat geen enkel verzoek naar een server, dus je kunt de tool ook offline gebruiken zodra de pagina geladen is.